300 doanh nghiệp ở khu vực APEC và Việt Nam tham gia Diễn đàn kinh doanh về thương mại và đầu tư sau khi SOM II kết thúc ở Tp. Hồ Chí Minh nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng thương mại chính thức nhóm họp vào ngày 1/6.
Bên cạnh hội nghị chính thức của APEC, Bộ thương mại của nước chủ nhà thường tổ chức diễn đàn doanh nghiệp về thương mại và đầu tư trước khi tổ chức Hội nghị Bộ trưởng phụ trách thương mại (MRT). Diễn đàn được coi là nơi tiếp nhận ý kiến của giới doanh nghiệp trong khối. Đây là diễn đàn lần thứ ba được tổ chức sau bốn năm. Diễn đàn lần thứ nhất trong năm APEC 1999 ở New Zealand và thứ hai năm APEC 2002 tại Mexico. Chủ đề diễn đàn APEC 2006 ở Việt Nam là tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp với trọng tâm là những cam kết của WTO và Chương trình nghị sự phát triển Doha (DDA). Đây là nhân tố tạo đà cho thương mại, đầu tư và sáng tạo không chỉ trong khu vực Châu Á-Thái Bình Duơng mà cả những khu vực khác.
Các chuyên gia APEC nói rằng giới doanh nghiệp rất quan tâm đến những qui định thương mại và đầu tư ở các nước trong vùng và chương trình hành động nhằm thuận lợi hóa kinh doanh của các nền kinh tế thành viên bàn thảo. Bởi lẽ APEC là khu vực năng động và chiếm phần lớn thương mại toàn cầu. Theo Bộ trưởng Thương mại, Trương Đình Tuyển, APEC hiện chiếm khoảng 45,8% thương mại thế giới và 57% GDP toàn cầu. Các doanh nghiệp APEC đã hình thành mạng lưới sản xuất và phân công lao động toàn khu vực với tỷ trọng thương mại nội khối khoảng 70% tổng giá trị thương mại của 21 nền kinh tế thành viên. “APEC đã và đang được biết đến là khu vực phát triển năng động nhất, là địa bàn hấp dẫn thương mại, đầu tư với năng lực cạnh tranh cao”.
Tạo điều kiện phát triển kinh doanh tức là giảm bớt các rào cản thương mại và đầu tư. Bộ trưởng Thương mại New Zealand Phi Goff tỏ ra ngán ngẩm khi APEC trở thành “bát mì Spagetti” mà ở đó những sợi mỳ như những sợi dây trói buộc sự phát triển của các thành viên và doanh nghiệp của nó. Theo ông Goff, rất nhiều hiệp định song phương và đa biên được ký kết trong vùng nhằm kết nối những nền kinh tế thành viên riêng biệt tùy theo trình độ phát triển và sự thân hữu lẫn nhau giữa các nước trong APEC và với bên ngoài APEC. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Lê Công Phụng, cho biết, hiện nay trong khu vực APEC có khoảng 34 khu vực mậu dịch tự do trong tổng số 400 khu vực tự do mậu dịch của thế giới. Mỗi năm có từ 5 đến 6 khu vực mậu dịch tự do ra đời. Hiệp định thương mại và đầu tư được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp các nước có liên quan đẩy nhanh chương trình hợp tác cùng có lợi. Tuy nhiên các chuyên gia APEC thấy ở đó cả những điều bất lợi, vì các hiệp định không tương đồng với nhau; thay vào đó sự khác biệt của chúng tác động không tích cực cho những nước không liên quan và sự lệch xa đó có thể sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế của vùng.
Bà Sandra Kristoff, Đại sứ-Cố vấn cao cấp của New York Life cho rằng, thuận lợi hóa thương mại và đầu tư phải xuất phát từ sự tự do thương mại mang tính đa biên với sự tham gia của nhiều nước, để mọi quy định thống nhất theo một tiêu chuẩn. Theo bà Kristoff, cần thống nhất các hiệp định thương mại và đầu tư trong khu vực theo một quy chuẩn chung và dựa vào đó các nước thành viên có thể thực hiện các chương trình hợp tác theo yêu cầu phát triển của mỗi nước. “Vì sự tăng trưởng thương mại và đầu tư, đảm bảo quyền lợi và lợi ích kinh tế, các nước thành viên nên tích cực hoàn tất và đẩy nhanh đối thoại tự do hóa thương mại đa biên”, bà Kristoff phát biểu.
Cùng quan điểm này, Bộ trưởng thương mại New Zealand - ông Goff, kêu gọi Chính phủ các nước tăng cường đàm phán để có thể kết thúc vòng đàm phán Doha càng sớm càng có lợi cho tiến trình tự do hóa thương mại và đầu tư. Ông cho biết, đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) dự đoán có khoảng 500 triệu dân toàn cầu sẽ thoát khỏi nghèo khổ nếu Vòng đàm phán Doha sớm hoàn tất và những cam kết của nó được thực hiện có hiệu quả. Ông Hoàng Văn Dũng, Chủ tịch Hội đồng tư vấn doanh nghiệp APEC (ABAC) cho biết, nhiều lần cộng đồng doanh nghiệp APEC đã kiến nghị WTO có biện pháp thúc đẩy nhanh hơn Vòng đàm phán Doha cũng như đã tiến hành nhiều cuộc vận động Chính phủ các nước tích cực ủng hộ hệ thống tự do hóa đa phương. Vòng đàm phán Doha chưa sớm hoàn tất vì thiếu sự tích cực của nhiều nước liên quan bên cạnh những khó khăn khách quan của các Chính phủ.
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam, 1/06/2006