Theo ước tính của Nasscom – Tổ chức đại diện thương mại của các công ty Ấn Độ, thì chỉ trong vòng 18 tháng qua, đã có tới 30.000 chuyên gia công nghệ gốc Ấn hồi hương .
Bangalore, Hyderabad và các vùng ngoại ô Thủ đô Delhi đang trở thành những cực nam châm hút dòng chảy chất xám kiều bào ấn - nhóm người có thu nhập hàng đầu ở Mỹ. Các thành phố này, với môi trường làm việc đậm "Chất phương Tây", lương thưởng hào phóng và cơ hội thăng tiến nhanh trong nghề nghiệp, đã đem lại cho những người trở về sự ưu đãi vốn vẫn được coi là thế mạnh của các thành phố phát triển như Palo Alto và Boston.
Những người hồi hương còn thấy ở các thành phố nơi đây một sự thay đổi đáng kinh ngạc: Sự bùng nổ về nhà ở. Chỉ trong vòng 12 tháng qua, nhà ở Palm Meadows đã tăng giá 3 lần và giá thuê thì đã cao hơn gấp 4 lần.
Nandan Nilekani, Giám đốc điều hành của Infosys Technologies, nhận định: "Những người từng rời bỏ quê hương quay trở về, bởi Ấn Độ đang trở nên vô cùng hấp dẫn. Dư luận ngày càng cho rằng chính Ấn Độ sẽ tạo nên những chuyển biến to lớn trong ngành công nghiệp".
Infosys Technologies, hiện là công ty sử dụng lại nguồn lao động sẵn có lớn thứ hai tại Ấn Độ, mới tuyển dụng được 25 chuyên gia, kĩ sư vừa trở về từ các trường đại học hàng đầu của Mỹ cho 100 vị trí làm việc nội trú trong mùa hè năm nay.
Tuy nhiên, các chuyên gia Mỹ lo ngại rằng xu hướng mới có thể làm cạn kiệt các tài năng khoa học và cản trở nghiêm trọng tới quá trình cải cách của cường quốc này.
"Mỹ sẽ mất những nhân tài gốc ấn khi họ hồi hương", Brink Lindsey, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu ở Học viện Cato tại Washington, khẳng định. Dẫu vậy, ông Lindsey vẫn tỏ ra tin tưởng rằng sự chuyển dịch này có thể giúp làm tăng kim ngạch thương mại giữa hai quốc gia.
Sức hút của môi trường làm việc đậm "Phong cách Phương Tây"
Đối với rất nhiều người mới hồi hương, bên cạnh những lí do cá nhân như ước muốn nuôi dạy con cái trong cái nôi văn hoá Ấn Độ và cơ hội chăm sóc cha mẹ già cả tốt hơn, một môi trường làm việc mới đầy thử thách đang kéo những người dân xa xứ trở về .
Mặc dù phần lớn người Mỹ gốc ấn hồi hương thuộc thế hệ thứ nhất nhưng con cháu của họ hiện sinh sống tại Mỹ cũng đang quay trở về. Lori Blackman, cố vấn tuyển dụng tại Dallas cho biết : "Tôi cảm nhận ở họ sự thôi thúc hồi hương để xây dựng Ấn Độ giàu mạnh hơn những gì mà người dân nơi đây từng mơ ước đạt được."
Trước dòng chảy ngược chất xám hôm nay, anh Kela không khỏi chạnh lòng nhớ lại: "Khi tôi rời bỏ Ấn Độ 25 năm trước, rất nhiều người đồng bào khác đã đến định cư ở Mỹ".
Cho đến tận 4-5 năm trước đây, đối với những cá nhân tài năng gốc Ấn, thì Mỹ vẫn luôn là miền đất hứa đối với nghề kĩ sư. Chính bản thân Kela cũng đã đạt được học vị tiến sĩ tại trường Đại học Rochester và ở lại Mỹ trong 2 thập kỉ để làm việc cho các công ty như General Electric và AutoDesk.
"Nhưng bây giờ tất cả họ đều muốn trở về nhà", anh Kela nói. Một khi đã là thành viên chính thức tham gia tuyển dụng nhân sự ở thung lũng Silicon và đang trực tiếp góp phần kêu gọi chất xám Ấn Độ hồi hương, ông Kela không còn phải quảng bá thổi phồng cho đất nước mình nữa. Mỗi tháng ông nhận được đơn xin gia nhập công ty của khoảng 10 ứng viên đã có hàng chục năm kinh nghiệm ở các vị trí tương đương trong các công ty Mỹ.
Anuradha Parthasarathy, Giám đốc điều hành của Global Executive Talent, Công ty "săn lùng nhân tài" tại Menlo Park, California luôn được những người tìm việc tín nhiệm cho biết trong xu thế toàn cầu hoá, rất nhiều người Mỹ gốc Ấn trong ngành công nghệ kĩ thuật cao đã coi Ấn Độ như một nơi thăng tiến trong nghề nghiệp.
Nhiều công ty công nghệ đa quốc gia và Ấn Độ cũng như những doanh nghiệp mới thành lập đang háo hức thuê những người mới hồi hương có chuyên môn cao và kinh nghiệm quản lí ở phương Tây.
Các công ty có trụ sở tại Mỹ như ipValue tại Palo Alto chuyên cung cấp nguồn nhân lực trí thức cho các công ty công nghệ khổng lồ như công ty truyền thông Anh quốc và tập đoàn Xerox đang tạo động lực cho xu thế này. Mới đây, khi quyết định mở rộng hoạt động, ipValue đã chọn mảnh đất Ấn Độ.
"Chúng tôi thực sự đang đánh cược vào việc những người gốc Ấn xa xứ sẽ trở về" Vincent Pluvinage, Giám đốc điều hành ipValue nói.
Công ty đã thuê một người lãnh đạo Oracle về làm Trưởng đại diện của mình ở Ấn Độ và hy vọng tháng 1/2006, 1/3 trong số 20 chi nhánh thành viên của mình ở đất nước này sẽ thu hút được những nhân tài tha hương trở về.
Thông điệp này không còn là một thử thách bởi Ấn Độ đã thay đổi rất nhiều. Nếu trước kia, đi xem phim tại một phòng chiếu bừa bộn, bẩn thỉu là cái thú vào dịp cuối tuần, thì ngày nay các rạp chiếu bóng đa chức năng, các khu giải trí chơi bowling và trung tâm mua sắm xuất hiện nhan nhản khắp nơi. Người ta còn có thể tìm thấy các quán cà phê và tiệm bánh pizza ở bất cứ góc phố nào. Những người Ấn Độ đã từng phải lựa chọn hoặc là sở hữu 2 chiếc ô tô đời mới hoặc một chiếc máy bay thậm chí bây giờ còn có thể sở hữu vô khối thứ kiểu này cùng một lúc.
Hơn thế nữa, khoảng cách về mức sống giữa các nước phương Tây và Ấn Độ cũng đang được thu hẹp nhanh chóng. Sự khác biệt về lương giữa các nhà lãnh đạo hàng đầu các công ty hai nước gần như là bằng không.
Lương trả trọn gói hàng năm khoảng nửa triệu đô la khá phổ biến ở Bangalore. Đối với những người có lương thấp hơn thì chi phí sinh hoạt rẻ hơn ở Ấn Độ cũng bù đắp được khoản chênh lệch so với khi còn sống ở nước ngoài. Lương khởi điểm cho các kĩ sư ở Ấn Độ là 12.000 USD trong khi ở Thung lũng Silicon là 60.000 USD.
Bài học kinh nghiệm thực tế
Tuy nhiên bài học mà Venki Sundaresan, 38 tuổi, hồi hương cùng vợ và 2 con gái sinh đôi sau 15 năm xa xứ, hiện là Giám đốc phụ trách công nghệ thông tin của Công ty sản xuất chất bán dẫn Cypress, rút ra 1 năm trước đây là việc khởi nghiệp luôn luôn có những thách thức riêng của nó.
Không chạy theo mốt, ông Sundaresan tỏ ra coi thường "việc hạ cánh an toàn" mà rất nhiều người hồi hương đang tìm kiếm bằng cách sống. Thay vào đó, để có được những "trải nghiệm Ấn Độ thực sự", gia đình ông đã lựa chọn sống ở khu Indiranagar đông đúc. Ông cũng không gửi 2 đứa con gái sinh đôi 5 tuổi đến học ở các trường quốc tế rất được những người đồng bào mới hồi hương ưa chuộng mà đăng kí cho chúng đến học ở các trường lân cận. Ông còn sở hữu một chiếc xe Maruti Baleno sản xuất tại Ấn Độ.
Ông cho biết: "Chúng tôi đã từng lái những chiếc xe Mercedes và BMW tại Mỹ. Nhưng sẽ như thế nào nếu lượn quanh đường phố Bangalore đầy ổ gà trên một chiếc xe sang trọng?"
Trong khi đó, sống ở Palm Meadows, anh Kela và người hàng xóm Sanjay Swamy, 41 tuổi, hiện đứng đầu Công ty Công nghệ Ketera, chẳng gặp mấy khó khăn trong việc thích nghi với môi trường sống mới. Ông Swamy đã mua và chuyển đến sống ở một biệt thự tại Palm Meadows cùng với vợ Tulsi - Cố vấn tài chính và con trai Ashwin 8 tuổi.
Cộng đồng dân cư kiểu này đã giúp những người hồi hương tránh xa khỏi những con lộ chật hẹp đông đúc, vỉa hè không lát gạch và những khu lân cận xô bồ. Payal, đứa con gái 9 tuổi và Ankur đứa con trai 6 tuổi của Kela luôn thích đạp xe vào cuối tuần hoặc chơi bóng bầu dục ở khu vực trước nhà. Điều này khiến Kela rất hài lòng. Con gái của anh thậm chí còn đang học các điệu múa dân gian Ấn Độ như Kathak và Bharatanatyam. Anh cũng cho phép các con được tham gia một trò chơi ở Lễ hội Hóa trang Halloween năm nay ở Ấn Độ.
Còn về phần mình tuy không còn được tự do lái xe đi bất cứ đâu hoặc đi bộ đường dài nhưng cuộc sống của anh nói chung là dễ chịu với 2 người giúp việc, một lái xe chính và một người phụ. Việc chi trả cho họ không phải là việc gì quá sức đối với Kela.
Trong khi đó, người hàng xóm Swamy đang mải mê với công việc xây dựng một môi trường làm việc theo kiểu Thung lũng Silicon ở Bangalore với một số điều chỉnh phù hợp với tình hình địa phương.
Nguồn: Business, 2/2006