Trung Quốc và Ấn Độ là 2 quốc gia có mức gia tăng nhu cầu dầu khí lớn nhất thế giới nên trước đây cạnh tranh nhau rất quyết liệt trong các cuộc đấu thầu để giành nguồn cung trên thị trường. Gần đây tình hình đã thay đổi.
Ngày 12/1/2006, giữa 2 nước đã ký kết 5 biên bản ghi nhớ về hợp tác năng lượng, tạo những thuận lợi cho các công ty dầu khí quốc gia của các nước này phối hợp với nhau để tăng khả năng chiến thắng trong các cuộc đấu thầu quốc tế.
Khi giá dầu tiếp tục tăng cao và có những tín hiệu cho thấy an ninh năng lượng bị đe dọa thì cuộc cạnh tranh giữa các công ty dầu khí trên toàn thế giới càng gay gắt. Trung Quốc và Ấn Độ đang dẫn đầu cuộc đua đi tìm kiếm các trữ lượng dầu ở các nước trên khắp các châu lục. Vì sao lại như vậy? Câu trả lời rất đơn giản. Đây là hai nước có tốc độ phát triển kinh tế rất cao nhưng nguồn năng lượng nội địa để bảo đảm cho các mục tiêu đó không dồi dào.
Trung Quốc đã trở thành nước nhập khẩu dầu thô từ năm 1993 và từ năm 2003 đã vượt qua Nhật Bản để trở thành nước tiêu thụ lớn thứ hai trên thế giới, sau Mỹ. Hiện nay 40% nhu cầu dầu thô trong nước là dầu nhập khẩu và mức gia tăng nhu cầu hàng năm dự báo không thấp hơn 6%.
Trong hai năm qua Trung Quốc rất tích cực tiếp cận các mỏ dầu ở nước ngoài. Sau thất bại trong vụ mua Công ty dầu khí UNOCAL của Mỹ năm 2004, các công ty dầu Trung Quốc đã mua được Công ty PETROKAZAKHSTAN, cũng như mua quyền lợi ở mỏ dầu và đường ống của ENCANA (Canada) ở Ecuador.
Trung Quốc cũng giành được cổ phần dầu ở Angola, sau khi gia hạn cho nước này một khoản tín dụng 2 tỷ USD và đầu tháng giêng năm 2006 mua 47% cổ phần tại mỏ dầu ngoài khơi của Nigeria với giá 2,27 tỷ USD. Trong các vụ đấu thầu này Ấn Độ cũng tham gia, nhưng không thể thắng thầu, mặc dầu nước này cũng đang rất đói dầu, mỗi năm nhập khẩu khoảng 70% mức nhu cầu. Hai nước đều nhận thấy rằng nếu họ cạnh tranh với nhau gay gắt như trong quá khứ, thì cả hai đều sẽ bị thiệt, vì giá sẽ bị đẩy lên cao quá mức giá bình thường.
Đầu năm 2006 ông Aiyar, Bộ trưởng dầu mỏ Ấn Độ đến thăm Trung Quốc, với tư cách là khách mời của ông Ma Cai, Chủ tịch Uỷ ban phát triển và cải cách Trung Quốc. Phái đoàn dầu khí Ấn Độ đã gặp gỡ các đối tác năng lượng lớn của nước chủ nhà như Tổng Công ty Dầu Quốc gia Trung Quốc (CNPC), Tổng Công ty Hóa dầu Trung Quốc (Sinopec) và Công ty Dầu biển Quốc gia Trung Quốc (CNOOC).
Hai nước đã nhất trí tăng cường trao đổi thông tin khi tham gia đấu thầu tài nguyên dầu khí ở các nước thứ ba và đã ký các biên bản ghi nhớ liên quan đến toàn bộ các lĩnh vực bao gồm tìm kiếm thăm dò, khai thác, lọc dầu, tiếp thị các sản phẩm dầu cũng như hóa dầu, xây dựng các đường ống dẫn dầu khí quốc gia và xuyên quốc gia, nghiên cứu phát triển các mỏ biên và các loại năng lượng thân thiện với môi trường.
Tháng trước Trung Quốc và Ấn Độ đã thắng thầu khi hợp tác mua 37% cổ phần của PetroCanada ở các mỏ dầu tại Syrie, đánh dấu thắng lợi đầu tiên trong quan hệ hợp tác đấu thầu mua tài nguyên dầu khí ở nước ngoài.
Ông Ayiar tuyên bố: “Chúng tôi đánh giá Trung Quốc không phải là một đối thủ cạnh tranh chiến lược mà là một đối tác chiến lược”.
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam,  6/02/2006