Chưa tương xứng với tiềm năng nông nghiệp
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, mặc dù công tác xuất khẩu (XK) nông, lâm sản của Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng kể, nhưng nó vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của nền nông nghiệp, mà nguyên nhân chính là do công tác xúc tiến thương mại (XTTM), điều tra, khảo sát thị trường của các doanh nghiệp còn quá kém.
Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Trung tâm XTTM, Bộ NN&PTNT, cho biết: “Hiện nay chi phí tìm hiểu thị trường của nước ta chỉ đạt 0,12 USD/người dân trong khi ở các nước trong khu vực số chi phí này cao gấp nhiều lần như Philippin (0,32 USD/người), Thái Lan (0,6 USD/người)… Chính sách hỗ trợ của Nhà nước trong Chương trình XTTM trọng điểm quốc gia cũng mới chỉ tập trung cho các hiệp hội và tổng công ty lớn mà chưa quan tâm đúng mức tới các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiếm tới 70% trong ngành nông nghiệp. Nhưng trong năm 2005, nguồn kinh phí 500 tỷ đồng mà Chính phủ hỗ trợ công tác XTTM của ngành nông nghiệp cũng không được sử dụng hết”. Chính vì vậy, việc phổ biến các kiến thức mới trong việc tìm kiếm đối tác, thị trường nông, lâm sản của nhiều doanh nghiệp chưa được đào tạo bài bản, cập nhật thường xuyên. Do đó, những nội dung cốt lõi của hoạt động XTTM như tư vấn thị trường, pháp lý, tư vấn về bao bì, mẫu mã, năng lực phân tích, dự báo thông tin thị trường… còn quá yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.
Theo ông Nguyễn Văn Thắng, hầu hết các doanh nghiệp XK nông, lâm sản của Việt Nam đều đang áp dụng các phương thức XK truyền thống, nhiều rủi ro như XK theo các hợp đồng đã ký có thời hạn thay vì phương thức XK trong tương lai những với giá bán hiện tại, tỷ lệ hàng nông, lâm sản thô vẫn chiếm phần lớn sản lượng XK. Do vậy mà dù nhiều mặt hàng nông, lâm sản của Việt Nam XK với số lượng lớn hàng đầu thế giới những các doanh nghiệp vẫn không thể áp đặt, chi phối được thị trường khu vực và thế giới.
Doanh nghiệp liên kết xúc tiến thương mại
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Phạm Hồng Giang, nhận định: “Công tác nghiên cứu thông tin dự báo thị trường, XTTM vẫn chưa có chuyển biến mạnh. Năng lực kinh doanh, tài chính của các doanh nghiệp quá yếu chưa đủ sức đối phó với những biến động lớn trên thị trường”.
Ông Nguyễn Văn Thắng cho rằng, để nâng cao hiệu quả của công tác XTTM, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các hiệp hội, doanh nghiệp, tổng công ty XK nông, lâm sản trong việc tổ chức các hoạt động thăm dò, khảo sát các thị trường lớn thay vì tình trạng tổ chức các đoàn khảo sát, tìm kiếm thị trường manh mún như hiện nay.
Bên cạnh đó, trong năm 2006, Bộ NN&PTNT sẽ đề nghị các hiệp hội xây dựng cho được những thương hiệu mạnh cho mỗi loại sản phẩm, tăng cường quản lý chất lượng nông, lâm sản. Bộ cũng sẽ tổ chức hội nghị các ngành hàng đẩy mạnh tiêu thụ nông, lâm sản, tổ chức cho các hội chợ quốc tế lớn, tôn vinh hàng hoá nông, lâm sản chất lượng cao…
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam, 1/2006