Internet đang tạo nên những trào lưu mới trong xã hội và đặt ra những thách thức lớn lao cho các ngành và công tác truyền thống.
Google, Hãng chuyên dịch vụ tìm kiếm trên mạng, gần đây đề xuất lập hệ thống Wi-Fi miễn phí cho toàn bộ Thành phố San Francisco của Mỹ, trung tâm của cuộc cách mạng Internet với các ngành công nghiệp hàng đầu tại  Thung lũng Silicon.
Nhìn qua lĩnh vực kinh doanh trực tuyến, eBay đã làm ngỡ ngàng giới kinh doanh khi quyết định mua lại toàn bộ dịch vụ điện thoại mạng Skype. Máy tính Apple trình làng chiếc iPod nano nhỏ xíu, lọt thỏm trong túi áo sơmi.
Hãng BBC thông báo sẽ bắt đầu phát hình các chương trình truyền hình trực tuyến. Và như vậy, chúng ta có thể thấy Internet đang bước vào cuộc cách mạng lần thứ hai.
Cuộc cách mạng mới của Internet
Không hoàn toàn giống như đợt bùng nổ dot-com vào cuối thập kỷ 90, với sự kiện chứng khoán của các công ty dot-com trượt giá khủng khiếp, cuộc cách mạng lần thứ hai này, theo nhiều chuyên gia, sẽ làm rung chuyển các ngành công nghiệp, từ ngành phát hành cho đến viễn thông, kèm theo một tin tốt lành: người tiêu dùng sẽ luôn được hưởng lợi ích trực tiếp từ cuộc cách mạng này.
Theo ông Brooks Gray, Tổng Giám đốc của Technology Business Research (Mỹ), cuộc cách mạng lần này đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn cho các công ty nếu họ không thay đổi kịp. Những thách thức đó là:
* Giá cả và kích thước sẽ giảm đáng kể
Hãy nhìn những ổ dữ liệu cơ động, iPods nano, điện thoại đi động chụp ảnh và sắp tới đây sẽ là điện thoại di động và máy thu hình 2 trong 1.
* Thông tin theo hướng số hóa
Sự khác biệt giữa máy tính cá nhân, điện thoại di động, ti-vi, sách, báo sẽ ngày càng thu hẹp. Và rồi sẽ xuất hiện sự “hợp nhất số hóa” mà người tiêu dùng đang sử dụng hiện nay như điện thoại di động kiêm máy chụp hình, ổ flash kiêm radio, đồng hồ đeo tay kiêm ổ flash...
* Tính di động mở rộng
Kinh doanh, làm việc, học tập sẽ ứng dụng tính di động này ở mức độ sâu rộng.
* Mức lợi nhuận giảm
Khi thông tin được số hóa, mức lợi nhuận có thể bị thắt chặt. Internet có thể phát triển, nhưng điều đó không có nghĩa là các công ty sẽ kiếm được nhiều lợi nhuận hơn.
* Các ngành công nghiệp truyền thống bị rung chuyển
Trong ngành viễn thông chẳng hạn, công ty và người tiêu dùng Mỹ hiện đang đổ xô đăng ký dịch vụ điện thoại của Vonage với mức chi phí chỉ bằng 1/100 so với điện thoại truyền thống.
Một số viễn cảnh và thách thức đặt ra ở thời đại Internet
Biến đổi cách thức giao tiếp
* Viễn cảnh: Một tỷ người trên thế giới có thể truy cập Internet cùng một lúc và tham gia vào những cuộc gặp gỡ điện tử theo thời gian thực, có thể tiếp nhận tin tức hàng ngày, tiến hành các giáo dịch thương mại hoặc trò chuyện với bạn bè, người thân trên khắp thế giới. Sẽ không còn hàng rào ngôn ngữ vì công việc dịch thuật được thực hiện ngay lập tức.
* Thách thức: Việc phát triển mạng ở quy mô toàn cầu sẽ đụng chạm đến các mối quan hệ quốc tế khi dòng thông tin vô hình chảy xuyên biên giới và các công ty đa quốc gia sử dụng mạng toàn cầu phục vụ lợi ích riêng. Thách thức lớn nhất cho mọi thành viên xã hội là hiểu được mình cần tận dụng các thành tựu tiên tiến của truyền thông điện tử hiện đại trong giao tiếp như thế nào.
Biến đổi cách thức sử dụng thông tin
* Viễn cảnh: Ai cũng có thể tiếp cận, yêu cầu hoặc sao chép mọi cuốn sách, tạp chí báo, băng video, dữ liệu hoặc tài liệu tham khảo bằng bất kỳ ngôn ngữ nào chỉ bằng động tác bấm chuột, chỉ tay vào màn hình, nói với máy tính, hoặc chỉ cần đơn giản gật đầu đồng ý. Nhờ các công cụ mạng và phần mềm, ta có thể lựa chọn phương thức trình bày theo ý mình: số liệu, văn bản, hình ảnh và âm thanh, làm tăng thêm giá trị và hiểu biết thấu đáo.
* Thách thức: Biến đổi này đòi hỏi cải tiến các phương pháp truy cập dữ liệu, giao diện người - máy cần phù hợp cho cả đối tượng chuyên lẫn đối tượng không chuyên, không phân biệt văn hóa, giáo dục, điều kiện vật chất. Công nghệ giao diện người máy đa phương thức đưa vào cả tiếng nói, cảm biến , tổng hợp và nhận dạng hành vi.
Biến đổi cách thức học tập
* Viễn cảnh: Bất cứ cá nhân nào cũng có thể tham dự những chương trình học tập trên mạng bất chấp vị trí địa lý, tuổi tác, những hạn chế thể chất hoặc thời gian biểu cá nhân. Mọi người đều có thể tiếp cận những kho tàng tài liệu giáo dục, dễ dàng tìm lại những bài học đã qua, cập nhật các kỹ năng và lựa chọn cho mình một phương pháp hiệu quả nhất trong số rất nhiều các phương pháp dạy khác nhau, các chương trình giáo dục có thể sửa đổi cho phù hợp với từng cá nhân.
* Thách thức:  Chúng ta biết chưa nhiều về cách thức sử dụng tốt nhất công nghệ truyền thông trong dạy và học. Cần hiểu sâu sắc ảnh hưởng của công nghệ tới giáo dục đào tạo, và giáo dục cho từng cá thể trong xã hội hiểu thế mạnh và hạn chế của thành tựu công nghệ mới cũng như cách sử dụng chúng một cách hiệu quả trong công việc.
Biến đổi hoạt động thương mại
* Viễn cảnh: Khách hàng có thể tiếp xúc với các công ty dễ dàng dù đang ở đâu. Công ty sẽ nhận được phản hồi từ khách hàng ngay lập tức thì và nhanh chóng điều chỉnh chiến lược tiếp thị hoặc danh mục hàng hóa trên cơ sở những phản hồi đó. Người tiêu dùng có thể yêu cầu những những mặt hàng, những dịch vụ hoặc giá cả phù hợp nhất một cách thuận lợi từ nhà riêng, khách sạn hay văn phòng. Việc mua bán điện tử sẽ được thực hiện an toàn, cho phép nhà cung cấp và người bán lẻ nhận được tiền bán hàng ngay lập tức, còn người tiêu dùng nhận được các xác nhận tự động chi tiết về việc mua bán.
* Thách thức: Các công ty sử dụng CNTT để tiếp cận gần gũi hơn với khách hàng và các nhà cung cấp. Các thách thức đặt ra là độ tin cậy của mạng truyền thông, của máy tính và các phần mềm ứng dụng.
Biến đổi phương thức làm việc
* Viễn cảnh: Nơi làm việc không còn bị hạn chế ở một vị trí địa lý nhất định vì có thể dễ dàng nhận nhiệm vụ và tiếp xúc với các đồng nghiệp mặc dù đang ở bất kỳ nơi nào, thậm chí cả khi đang đi trên đường. Người ta có thể lựa chọn chỗ ở dựa trên nhu cầu muốn gần gũi gia đình hoặc do sở thích riêng chứ không phải phụ thuộc vào các cơ hội của thị trường việc làm.
* Thách thức: Tại Mỹ sẽ có khoảng 15 triệu công nhân làm việc từ xa trong thập kỷ tới nhờ việc tăng năng suất và cơ cầu tổ chức linh hoạt. Để một số lượng công nhân lớn có thể làm việc trong môi trường văn phòng phi truyền thống, cần phải tăng cường các mạng cao tốc bình đẳng cho mọi công nhân không phụ thuộc vào vị trí và khả năng vật chất. Công nghệ phần mềm cần phát triển để làm việc nhóm hiệu quả hơn. Phương thức quản lý và điều hành sẽ là hoàn toàn mới, khác xa hiện nay.
Biến đổi công tác y tế
* Viễn cảnh: Những ứng dụng chữa bệnh từ xa sẽ trở nên thông dụng. Các chuyên gia sẽ sử dụng phương pháp hội ý qua video và cảm nhận từ xa để phỏng vấn, thậm chí khám bệnh cho người bệnh ở cách xa hàng trăm dặm. Phẫu thuật với sự trợ giúp của máy tính cùng với hình ảnh truyền qua internet sẽ cho phép những người khác quan sát được quá trình phẫu thuật. Người bệnh có thể đưa ra quyết định về việc chăm sóc y tế cho chính họ nhờ có những mô hình mới về giao tiếp với bác sỹ và sự tiếp cận với thông tin y sinh từ các thư viện số về y học và từ mạng Internet.
* Thách thức: Khám chữa bệnh từ xa và mạng Internet y tế đòi hỏi tăng cường hạ tầng viễn thông chia sẻ dữ liệu, cung cấp dịch vụ y tế trực tiếp từ xa. Các nội dung liên quan đến ký thác thông tin cá nhân cần được nghiên cứu làm rõ. Công nghệ Robot và các phương pháp trực quan từ xa (remote visualization) cần tăng cường để hỗ trợ cho phẫu thuật từ xa.
Biến đổi công tác thiết kế và xây dựng
* Viễn cảnh: Những sản phẩm và cấu trúc phức tạp sẽ được thiết kế bằng chương trình mô phỏng của máy tính biểu diễn chính xác các đặc thù của hệ thống được xây dựng, cung cấp hàng và cả người dùng đều tham gia vào quá trình thiết kế bằng cách đưa ra những phản hồi ngay lập tức.
* Thách thức: Công nghệ tính toán cao tốc cần được sử dụng trong việc thiết kế mô phỏng, phân tích với sự giám sát, kiểm tra, truy tìm và xử lý dữ liệu. Cần có các quá trình sản xuất liên kết cả quy trình kinh doanh như lập kế hoạch, đặt hàng, định giá với các mạng máy tính để kịp thời thay đổi sản phẩm phù hợp với yêu cầu cụ thể của khách hàng.
Biến đổi cách nghiên cứu
* Viễn cảnh: Việc nghiên cứu sẽ được tiếnh hành trong các phòng thí nghiệm ảo, trong đó các nhà khoa học và các kỹ sư có thể thực hiện công việc thường lệ của họ như tiếp xúc với đồng nghiệp, sử dụng các thiết bị, chia sẻ dữ liệu và tính toán, tiếp cận các thư viện số bất kể đang ở đâu.
* Thách thức: các vấn đề nghiên cứu trở nên phức tạp hơn và mang tính liên ngành cao hơn. Các nhà nghiên cứu sẽ có nhiều phương thức giao tiếp với đồng nghiệp, đẩy nhang tiến trình nghiên cứu. Điều này tạo ra lơi thế to lớn cho các quốc gia giàu trí tuệ và thách thức to lớn cho các quốc gia nghèo chất xám trình độ cao.
Biến đổi công tác Chính phủ
* Viễn cảnh: Những dịch vụ và thông tin của chính quyền trở nên dễ tiếp cận đối với công dân không phân biệt họ đang ở đâu, thông thạo máy tính đến mức độ nào hoặc khả năng vật chất ra sao.
* Thách thức: Chuyển đổi này đòi hỏi tăng cường hệ thống và phương pháp truy cập dữ liệu, trong đó có các hệ thống dữ liệu tính năng cao và các công cụ để định vị và hiểu thị dữ liệu. Mạng máy tính và phần mềm mạnh, tin cậy cao, bảo mật tốt để phổ biến và bảo vệ dữ liệu là những nội dung quan trọng cần nghiên cứu.
Nguồn: Information Impacts, 11/2005